Lieve Moeder Aarde

'Wij, mensen en aarde, zijn mondiaal onlosmakelijk met elkaar verbonden.'

Ik heb lang getwijfeld over deze aanhef. Lieve? Alsof de beul haar slachtoffer troost en 'lieve' noemt. Want wij mensen, mijn voorouders en ook ikzelf hebben u in de afgelopen eeuwen uitgebuit en afgebeuld.

Ruim zestig jaar geleden kwam ik op u terecht. Als kindje speelde ik veel op uw grasveldjes, klom in bomen, bouwde zandkastelen op het strand, genoot van het zwemmen in uw zee. Ik kauwde zelfs op grassprietjes, in de overtuiging dat er melk in zat. Want koeien aten gras en gaven toch melk? Ik genoot van al uw geboden rijkdom, zonder bewust te beseffen wat u mij gaf om te leven. Het leek vanzelfsprekend dat u er was. Hoe kon ik weten dat de leus 'melk is goed voor elk' er een was om de boeren, de Nederlandse zuivelsector en de bio-industrie een financiële injectie te geven? Terwijl het juist zo broodnodig is voor mens, dier en u dat onze gigantische zuivelconsumptie eindelijk begint af te nemen. Hoe kon ik weten? Ik at tot enkele jaren geleden vlees, niet wetende dat vlees verantwoordelijk is voor 40 procent van de broeikasgassen die vrijkomen bij productie van het voedsel van een gemiddelde Nederlander. Ik heb vele kilometers auto gereden, me niet voldoende realiserend dat ik op jaarbasis circa vijf ton CO₂ uitstootte. Ik kookte op gas met een gemiddelde uitstoot van circa 75 kilo CO₂ per jaar. En ja, kleren kocht ik ook, voor elke gelegenheid een outfit. Ik wist echt niet dat ongeveer vier procent van de mondiale uitstoot van broeikasgassen komt door de kleding- en schoenenindustrie. En ik vloog de afgelopen drie decennia wel dertig keer naar Zuid-Afrika en ik realiseerde mij te weinig dat uitgerekend in die decennia de broeikasemissies door internationale luchtvaart en scheepvaart enorm snel zijn toegenomen.

Ik wil u zo graag een liefdesbrief schrijven, maar het is eerst een schuldbekentenis in de hoop op vergeving. En het thema Vergeving brengt me bij Zuid-Afrika. Daar ontdekte ik een eeuwenoude Afrikaanse wijsheid: Ubuntu. Umntu Ngmuntu Ngbantu: Ik ben omdat wij zijn en wij zijn omdat… de aarde is. Wij, mensen en aarde, zijn mondiaal onlosmakelijk met elkaar verbonden. En in de spirit van Ubuntu maakte ik kennis met de Waarheids- en Verzoeningscommissie. Een fundamentele weg na humanitaire misdaden ten tijde van apartheid, om via erkenning van de waarheid, empathie voor de pijn van de ander, vergeving vragend uit te komen bij verzoening en herstel. Vergeving en verzoening als wegen van verantwoordelijkheid in plaats van schuld. Wegen met een toewijding voor een ethisch betere toekomst voor alle aardbewoners en dat kan alleen maar via een mondiale solidariteit. Zouden we nu ook diezelfde weg, van restorative justice op humanitair én ecologisch niveau, kunnen volgen om u, moeder Aarde, inclusief onszelf te redden?

De bewustwording heeft tijd, stilte en bezinning nodig. Meer dan ooit heeft u nu recht op bescherming nodig en gelukkig zie ik al prachtige initiatieven ontstaan om de 'rechten van de natuur' vast te leggen, regeneratieve landbouw te omarmen, de jeugd die zich fel protesterend laat horen en zoektochten naar economische transities zoals de 'betekeniseconomie'.

Lieve moeder Aarde, mag ik u om vergeving vragen? Ik zal me, met wat in mijn vermogen ligt, inzetten om mee te werken aan uw herstel. Voor u en onze kinderen en (achter)kleinkinderen. Zodat díe onbekommerd, maar wel van jongs af aan bewust, op grasveldjes kunnen spelen, in uw bomen kunnen klimmen, zandkastelen kunnen bouwen op het strand, zwemmen in uw zeeën en eten van uw vruchtbare bodem.

Uw nietige stip in de tijd, maar voor altijd met u verbonden in de stroom van ons bestaan,

Annette