I have a dream

'Mijn ideale wereld is geen wereld van wereldleiders, maar van aarde-leiders.'

Ik ben net zesenzestig geworden en mijmer nogal eens: 'welke idealen heb ik eigenlijk nog?' In ieder geval niet de idealen die me worden aangereikt vanuit een denken in rechte lijnen van groei, winst en vooruitgang. Ik zoek eerder de idealen die zacht fluisteren, die me roepen vanuit een diepere laag van mens-zijn. De idealen die niet groter willen, maar wijzer. Niet méér, maar betekenisvoller.

Een ideaal wordt namelijk al snel vertaald naar ambitie: hoger, sneller, verder. Alsof het leven een trap is die je moet beklimmen, en elke trede telt. Maar mijn idealen zijn de laatste jaren verschoven. Misschien door het ouder worden, misschien door het moederschap. Maar zeker door het besef, ook door al mijn intense gesprekken met Jan Terlouw, dat de aarde niet langer onze vanzelfsprekende achtergrond is, maar een levend wezen dat kreunt onder onze voetstappen.

Ik droom niet langer van prestaties, maar van het afpellen van ruis. Meer en meer wil ik doelloze activiteiten, die vaak gedreven worden door economische logica, minderen. Op zoek naar stilte en rust, bijna een serene nullijn: ik zoek de zuiverheid van de leegte. Bij elke stap vanuit die leegte probeer ik dan mijn morele kompas te volgen, vanuit het besef dat mijn leven pas betekenis krijgt in relatie tot anderen, tot de aarde, tot alles wat leeft.

Mijn ideale wereld is geen wereld van wereldleiders, die vechten om landsgrenzen en werelddelen, maar van aarde-leiders. Mensen die niet heersen, maar hoeden. Die niet sturen op macht, maar op zorg. Die begrijpen dat de aarde geen bezit is, maar een partner. Een wereld waarin ecologie geen hoofdstuk is in een beleidsplan, maar de basis van ons bestaan. Waarin we niet langer doen alsof we boven de natuur staan, maar eindelijk durven erkennen dat we er deel van zijn. Ik droom van een samenleving waarin waarden belangrijker zijn dan belangen. Waarin we handelen vanuit verbondenheid en niet vanuit angst. Waarin we leren om te luisteren naar de wijsheid van originele tradities, naar de stilte van het bos, naar de kwetsbaarheid van een kind dat opgroeit in een wereld die we nog steeds kunnen helen, als we de moed hebben om de noodzaak te doorvoelen.

Ik droom ervan dat ik nog decennialang mag bijdragen aan een internationaal bewustzijn van Ubuntu. Dat ik mag blijven spreken, schrijven, delen, verbinden. Dat ik mag helpen herinneren wat we diep vanbinnen allang weten: dat menselijkheid geen individuele prestatie is, maar een collectieve oefening. Dat we elkaar nodig hebben om mens te worden.

En ja, ik hoop op een kanteling. Een echte, voelbare, wereldwijde verschuiving. Niet een trend, niet een beleidsnota, maar een verandering in het hart van hoe we samenleven. Een verschuiving van ego naar eco. Van ik naar wij. Van uitputting en uitbuiting naar wederkerigheid.

Ik weet dat idealen soms naïef lijken. Maar als we altijd met beide benen op de grond blijven staan komen we nooit een stap verder. En zeg nou zelf: Hoeveel volgers zou ML King hebben gehad als hij zijn speech niet was begonnen met 'I have a dream', maar met 'ik heb een geweldig plan van aanpak'?

Als ik ergens in geloof, dan is het dat idealen richting geven – niet omdat ze al werkelijkheid zijn, maar omdat ze ons uitnodigen om te groeien naar wat mogelijk is. Om met de woorden van Nelson Mandela te spreken: 'It always seems impossible until it's done'. Ik droom en handel voor mijn kinderen en voor hun kinderen. Voor de generaties die ik misschien nooit zal ontmoeten, maar die wel zullen leven met de gevolgen van onze keuzes. Mijn ideaal is dat zij een wereld erven waarin de aarde niet langer iets is dat beschermd moet worden, maar iets dat gevierd mag worden. Een wereld waarin Ubuntu niet een filosofie is, maar een manier van leven.

Ja, misschien is dat het mooiste ideaal dat ik nog heb: dat we ooit zullen zeggen dat de kanteling niet begonnen is bij macht, maar bij menselijkheid. Dat het begon bij mensen die durfden te minderen, zodat het leven zelf weer kon groeien.